Overstap naar het hoger onderwijs
Wettelijk kader: inclusief onderwijs als basisrecht
Recht op onderwijs, op voet van gelijkheid
- VN Verdrag Rechten van Personen met een Handicap (VNVRP): recht op inclusief onderwijs, alle niveaus (art 24)
- Belgische grondwet: gelijkheid (art 10), verbod op discriminatie (art 11), vrijheid van onderwijs met gelijkheidswaarborgen (art 24)
Verbod op discriminatie, inclusief weigeren van redelijke aanpassingen (RA)
- Vlaams Gelijkekansendecreet: verbod op weigeren RA in het onderwijs, voorziet procedures voor studenten om RA aan te vragen en klacht in te dienen bij weigeren (via VRMI) (art 15, 20 en 26)
- Federaal Protocol RA: kader om proportionaliteit van RA te beoordelen (art 14)
Sectorale verankering
- Codex Hoger Onderwijs: bevestiging van recht op RA, verplichting om procedures rond RA op te nemen in intern beleid
Inclusief hoger onderwijs is geen keuze
Ondersteuningsmodel
Inclusieve maatregelen
Vaak voorkomende redelijke aanpassingen die toegankelijk zijn voor alle studenten zonder dat zij hiervoor een bijzonder statuut moeten aanvragen (bv: toegang tot lesopnames, inclusieve examentijd, toegang tot presentaties voor de les,...)
Redelijke aanpassingen
Aanpassingen gericht op studenten met specifieke noden, die:
- Geen onevenredige belasting leggen op HOIs
- De essentiële leercompenties of resultaten niet aantasten
Het is wettelijk verplicht maar procedures verschillen per HOI. Daarnaast blijft de verantwoordelijkheid bij student om aanpassingen aan te vragen (bv: compenserende software, spreiding examens, alternatieve opdracht, ...)
Weigering van redelijke aanpassingen
Redelijke aanpassingen kunnen geweigerd worden, mits
- Motivatie
- Aanbieden van een alternatief
Niet akkoord?
Indien studenten niet akkoord zijn kunnen ze terecht bij:
- Ombudsdienst van de instelling
Studenten voorbereiden op het hoger onderwijs
Versterken van zelfstandigheid van leerlingen
- Helpen bij zelfinzicht ontwikkelen en verwoorden van eigen sterktes, noden en wat al dan niet helpt
- Leren vragen naar ondersteuning
- Begeleiden van het invullen van self-assessment (zie onderaan) - helpt om noden overzichtelijk te communiceren naar HOI
Huidige RA verduidelijken en overdraagbaar maken
- Documenteren welke RA (incl hulpmiddelen) momenteel gebruikt worden, waarom en welke impact deze hebben
- Mogelijke alternatieven formuleren
- Document en self-assessment meegeven aan leerling
Werken aan studievaardigheden
- Leren omgaan met grotere autonomie en verantwoordelijkheid
- Vaardigheden oefenen: complexe studie planning maken, taken opdelen, deadlines bewaken, …
Overleg tussen verschillende partners faciliteren
- Overleg met CLB, LCS, secundaire scholen over wat essentiële informatie is om te delen met HOI
- Ouders voorbereiden op hun veranderende rol (van trekker naar coach op afstand)
- Leerling centraal betrekken overleg, privacy respecteren
Studentgerichte diensten en ondersteuningsvoorzieningen
| Studentenvoorzieningen (STUVO): centrale dienst voor welzijn, sociaal beleid en praktische onderstuening | Studiebegeleiding en leer-en trajectondersteuning (studiecoach, trajectbegeleider, studieloopbaanbegeleider,...) | Ondersteuning studenten met een functiebeperking/ondersteuningsnood: zorgcoördinator, aanspreekpunt, functiebeperking, zorgteam,... | Studentenombutsdienst | ICT en leerhulpmiddelen |
|---|---|---|---|---|
| Financiële ondersteuning o.a. studiefinanciering | Hulp bij studiemethode, planning, uitstelgedrag, examenstress,... | Aanvraag bijzonder statuut | Bemiddeling tussen student en docent of opleiding | Software;voorlees, spraak-naar-tekst, vergroting |
| Mobiliteit | Vakinhoudelijke ondersteuning | Onderwijs- en examenfaciliteiten (redelijke aanpassingen) | Bewaking procedurele correctheid | Digitaliseren van cursus materiaal |
| Psychosociale begeleiding (stress, angst, depressieve gedachten, faalangst, perfectionisme) | Opvolgen van studievoortgang en heroriëntering | Advies aan lesgevers en trajectbegeleiders | Ondersteuning bij formele procedures indien nodig | Ondersteunen toegankelijkheid van bibliotheek |
| Huisvesting, kotbegeleiding | ||||
| Voeding & catering | ||||
| Studentenwerking (sport en cultuur) |
Ondersteunende documenten
Opname infosessie 'overstap naar het hoger onderwijs'
Video
Presentatie - Infosessie overstap naar het hoger onderwijs
Getuigenis
Video
Meer weten?
Advies, coaching en vorming?
Het SIHO biedt instellingen hoger onderwijs ondersteuning bij implementatie van inclusief onderwijs. Dit via vormingen, advies- en coachingsgesprekken. Heb je vragen of wil je meer info, contacteer ons via info@siho.be